• ->

Hoofdstuk 1

Basisvaardigheden Jeugd

Basisvaardigheden Jeugd

Cijfers Al 10 jaar biedt Bibliotheek Westland een samenhangend en sterk programma voor jeugd van 0 tot 18 jaar. Met landelijke programma’s zoals BoekStart en de Bibliotheek op school (dBos) werken we elke dag aan het versterken van taalvaardigheid, leesplezier en digitale vaardigheden. Samen met onze partners zetten we ons in om laaggeletterdheid te voorkomen en kinderen en jongeren de basisvaardigheden mee te geven die ze nodig hebben om volwaardig mee te doen in de samenleving.

Bij de start van het schooljaar 2025/2026 hebben we boetevrij lenen voor de jeugd ingevoerd, in navolging van veel bibliotheken in Nederland. Daarmee nemen we drempels weg en zorgen we ervoor dat alle kinderen en jongeren onbelemmerd toegang hebben tot boeken en lezen.


BoekStart als onderdeel van de gezinsaanpak

Onze BoekStart-ochtenden en Babylezen-bijeenkomsten zijn al jaren een groot succes. Hier komen (groot)ouders samen met jonge kinderen om te lezen, zingen, spelen en ontdekken. In 2025 hebben we dit aanbod verder uitgebreid met een BoekStart-coach op het consultatiebureau. Zo bereiken we ouders nog eerder en begeleiden we hen actief om hun kind een goede taalstart te geven en dragen we bij aan een goede taalontwikkeling.

Met deze gezinsaanpak ondersteunen we niet alleen kinderen, maar ook ouders. We geven hen praktische tips om thuis met taal en voorlezen aan de slag te gaan en versterken tegelijk hun eigen basisvaardigheden. In 2025 organiseerden we 101 BoekStart-ochtenden en 22 Babylezen-bijeenkomsten, met in totaal ruim 4.800 deelnemers – een mooie groei van 10%.

Via de gemeente ontvangen ouders van pasgeboren kinderen een uitnodiging om lid te worden en een BoekStartkoffertje op te halen. In 2025 gaf 55% hier gehoor aan en deelden we 900 koffertjes uit.

Het consultatiebureau volgt de ontwikkeling van jonge kinderen op de voet en geeft ouders praktische opvoedingsadviezen. Daar past taalontwikkeling helemaal bij!
BoekStartcoach Sanderijn

Afbeelding
BoekStartcoaches Marloes-en Sanderijn
Afbeelding
Kinderopvang in de bieb
Afbeelding
Leescoördinatoren opgeleid


BoekStart in de kinderopvang

Ook in de kinderopvang werken we intensief samen. Onze BoekStart-consulenten lezen op alle locaties interactief voor en zorgen ervoor dat de boeken die we gebruiken beschikbaar blijven op de groepen. Zo kunnen pedagogisch medewerkers er zelf mee verder.

Tijdens de Nationale Voorleesdagen hebben we op 86 groepen vertelvoorstellingen gegeven – een ruime verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Daarnaast hebben we volop ingezet op deskundigheidsbevordering met workshops zoals Interactief Voorlezen, Babylezen en ‘Van zingen tot spreken’.

Voorlezen is niet alleen leuk om te doen maar ook goed voor de taalontwikkeling van jonge kinderen, het vergroot de woordenschat en stimuleert de fantasie.
Wethouder Goudswaard las voor bij Simba

Elke locatie heeft inmiddels een mooie collectie kinderboekjes en minimaal één voorleescoördinator. In 2025 hebben 11 nieuwe coördinatoren een opleiding gevolgd, zodat we de kwaliteit en continuïteit goed blijven borgen. Ook onze netwerkbijeenkomst werd goed bezocht, met 56 deelnemers.

VVE-groepen met hun ouders bezochten zes keer de bibliotheek en daarnaast werden 33 taaltassen en 141 thema- en voorleestassen uitgeleend.

Afbeelding Wethouder Goudswaard leest voor tijdens Nationale Voorleesdagen
Afbeelding Wethouder Van Staalduinen leest voor tijdens BoekStart


De VoorleesExpress

Met de VoorleesExpress maakt echt het verschil in gezinnen waar taalontwikkeling extra aandacht nodig heeft. In 2025 zijn 54 gezinnen gekoppeld aan 45 vrijwilligers. Zij gaan twintig weken lang op bezoek en werken met kinderen én ouders aan taal en leesplezier.

We zien dat dit werkt: na afloop blijven veel gezinnen zelf lezen en de bibliotheek bezoeken. Via WhatsAppgroepen – met inmiddels 159 actieve gezinnen – houden we contact en versterken we de betrokkenheid.

Samenwerking met partners blijft hierbij essentieel. In 2025 zijn drie nieuwe toeleiders aangesloten, waarmee we nu met 52 organisaties samenwerken om gezinnen te bereiken.

De VoorleesExpress heeft mij echt geholpen.Toen ik begon, zat ik op het niveau van Groep 3, en nu ben ik al op het niveau dat hoort bij halverwege Groep 5!
Leon

Afbeelding
Voorleesexpress Margret en Leon
Afbeelding
Voorlees vrijwilligers
Afbeelding
Bea leest voor bij familie Gruzd


Samenwerking met het primair onderwijs

We werken samen met alle basisscholen in het Westland we voeren educatieve programma’s uit en werken aan deskundigheid bij leerkrachten. Met de 26 PO dBos-scholen hebben we een intensievere samenwerking, waarbij we de kennis van leerkrachten over leesbevordering vergroten, zorgen voor een goede collectie en het leesplezier bij kinderen versterken. Zo bouwen we samen aan een geletterde generatie. We ondersteunen de scholen hierbij met programma’s op maat. Onze leesconsulenten denken mee en helpen bij het maken van keuzes die passen bij het leesbeleid van de school.

In 2025 zagen we dat scholen nog vaker gebruikmaakten van ons aanbod. In totaal bezochten 157 klassen de bibliotheek. Leerlingen leerden hier hoe ze boeken vinden en hoe ze digitale bronnen gebruiken.

We leenden 209 leskisten uit, waarvan 34 gericht op digitale vaardigheden. Daarnaast gaven we 23 lessen mediawijsheid en bezochten acht klassen het BiebLab.

In totaal organiseerden we 436 leesbevorderende activiteiten met 10.900 contactmomenten en 69 activiteiten rond digitale geletterdheid met 1.725 contactmomenten.

We hebben dBos in 2025 verder doorontwikkeld. Samen met 26 PO scholen werken we structureel aan leesplezier, een actuele collectie, deskundigheid van leerkrachten en het volgen van resultaten.

Uit gesprekken met scholen blijkt dat ze erg tevreden zijn. Leerkrachten zien dat kinderen meer plezier hebben in lezen en vaker zelf een boek pakken. Activiteiten zoals schrijversbezoeken maken daarbij echt het verschil.

We blijven vernieuwen, bijvoorbeeld met LEGO Storytelling en lessen met rijke teksten. Ook besteden we aandacht aan maatschappelijke thema’s in boeken. Scholen denken actief mee over de collectie, zodat die goed blijft aansluiten.

Afbeelding
workshop leerkracht in lezen
Afbeelding
leerkrachten in de bieb
Afbeelding
Voorleeskampioenen Westland


LEGO Storytelling: bouwen en verhalen maken

In 2025 zijn we gestart met LEGO Storytelling. Met LEGO laten we kinderen spelenderwijs verhalen maken, samenwerken en hun taal ontwikkelen.

In onze vestigingen in Monster, ’s-Gravenzande en Naaldwijk hebben we LEGO-tafels geplaatst. De tafel werd officieel geopend door de legomasters Thom en Twan en onze kinderdirecteur Bart. We organiseerden totaal 59 activiteiten met in 505 deelnemers. Ook ouders doen vaak mee, wat goed past bij onze gezinsaanpak.

De reacties zijn erg positief en we zien dat kinderen er graag gebruik van maken, ook buiten de activiteiten om.

Dit project is mogelijk gemaakt door Fonds 1818, Arie Kuyperfonds en VSB fonds.

Zo gaaf om samen met de Lego masters Thom en Twan, de opening te doen. Bij de workshop heel veel van hen geleerd
Kinderdirecteur Bart

Afbeelding
Storytelling bij Lego tafel
Afbeelding
Lego Masters Thom en Twan openen lego tafel
Afbeelding
Storytelling met Duplo


Samenwerking met het voortgezet onderwijs

In 2025 hebben we dBos uitgebreid naar alle vmbo-scholen in het Westland, met de aansluiting van ISW Irenestraat. We hebben schoolbibliotheken vernieuwd en collecties geactualiseerd, wat direct zorgde voor meer gebruik.

Samen met de scholen maken we jaarplannen met activiteiten zoals auteursbezoeken, workshops en bibliotheekbezoeken. In 2025 ontvingen 35 klassen een auteur, bezochten 10 brugklassen de bibliotheek en gaven we 14 workshops.

Wie leest doet mee in deze wereld. Lezen ligt aan de basis van taalontwikkeling. En taal heb je nodig om mee te kunnen doen in de maatschappij. Daarom investeren wij graag in het aantrekkelijk maken van taalonderwijs.
Directeur Sjoerd over dBos

Afbeelding
Ondertekening dBos ISW Hoge Woerd
Afbeelding
Ondertekening dBos ISW Hoogeland
Afbeelding
Ondertekening dBos ISW Irenestraat


BiebLab: ontdekken en doen

Onze Bieblabs in ’s-Gravenzande en Wateringen zijn plekken waar kinderen kunnen ontdekken, experimenteren en leren. Samen met WNT-web bieden we een gevarieerd programma aan.

In 2025 organiseerden we 99 activiteiten met 1.282 deelnemers. We hebben tijdelijk een kleine bijdrage gevraagd, maar dat bleek een drempel, juist voor kinderen die niet als vanzelfsprekend woensdagmiddag aan georganiseerde activiteiten deelnemen. Daarom hebben we het aanbod weer gratis gemaakt, wat direct zorgde voor meer deelname en terugkeer van een belangrijke doelgroep.

De BiebLabs zijn inmiddels een belangrijk onderdeel van ons aanbod, waar kinderen hun digitale vaardigheden ontwikkelen én plezier hebben.

Afbeelding
Ontwikkelen in het BiebLab
Afbeelding
Afbeelding


Buitenschoolse opvang

In 2025 zijn we gestart met een samenwerking met de Buitenschoolse opvang (BSO’s). We werken inmiddels samen met twee organisaties en ontvangen wekelijks groepen kinderen in de bibliotheek, of we gaan bij de BSO-locatie op bezoek. We bieden workshops aan op het gebied van mediawijsheid, digitale geletterdheid en storytelling.

We merken dat deze samenwerking een waardevolle toevoeging is aan ons educatieve aanbod: kinderen ontdekken op een speelse manier nieuwe vaardigheden, raken vertrouwd met de bibliotheek als leer- en ontdekplek, en ontwikkelen hun taal- en mediawijsheid verder buiten schooltijd. Ook voor pedagogisch medewerkers biedt dit inspiratie om zelf met boeken, verhalen en digitale middelen aan de slag te gaan.

Met deze nieuwe samenwerkingen leggen we een stevige basis voor structurele leesbevordering, creativiteit en digitale vaardigheden binnen de buitenschoolse opvang én versterken we onze rol als partner in de brede ontwikkeling van kinderen in het Westland.

Afbeelding
BSO activiteit Lego
Afbeelding
BSO samen programmeren
Afbeelding
Kinderdirecteur Tygo Koppert


Expeditie Westland

Ook in 2025 organiseerden we Expeditie Westland, samen met onze partners, WNT web, Cultuurweb en Vitis Welzijn. Tijdens deze zomerse weken konden kinderen deelnemen aan allerlei workshops op het gebied van sport, cultuur, techniek en media.

Wij verzorgden activiteiten rond taal, verhalen en mediawijsheid. In totaal deden 92 kinderen mee. Voor veel van hen is dit een bijzondere ervaring, zeker als op vakantie gaan niet vanzelfsprekend is.

Tijdens de terugkomdag in de herfstvakantie zagen we hoe waardevol dit programma is. Kinderen groeien in zelfvertrouwen, maken nieuwe vrienden en ontdekken nieuwe talenten.

Afbeelding
Team jeugd
Afbeelding
Verwonderwijs conferentie onderwijs
Afbeelding
Schrijver Mano bij het Voortgezet Onderwijs

Terug naar startpagina

Vorig artikel

Basisvaardigheden Volwassenen

Volgend artikel
Author: Martijn Kamman (Enschede) - Graphic Designer/Front-end developer at BiblioMedia/SmoothPublish